Hangi Mesleklerde 20 Yıl Çalışmak 30 Yıl Sayılıyor? Güncel Erken Emeklilik Listesi
SGK’nın yıpranma payı (fiili hizmet süresi zammı) uygulamasıyla bazı mesleklerde çalışanlar, her yıl için 60 ila 180 gün ek prim kazanıyor. Yeraltı madencileri 20 yılda 30 yıl primle emekli olabiliyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında “Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ)” olarak geçen, kamuoyunda ise yıpranma payı olarak bilinen uygulama; ağır, riskli ve insan sağlığını tehdit eden işlerde çalışanlara erken emeklilik hakkı tanıyor.
Bu sistem sayesinde çalışanlar:
-
Ek prim günü kazanıyor
-
Kazanılan primlerin bir kısmını emeklilik yaşından düşürebiliyor
Böylece hem prim günü daha erken tamamlanıyor hem de yaş şartı öne çekiliyor.
20 Yıl Çalışana 30 Yıl Prim Nasıl Oluyor?
Yıpranma payının en avantajlı uygulandığı meslek grubu yeraltı maden işçileri.
-
Yeraltında çalışan madenciler, her 360 gün çalışmaya karşılık 180 gün ilave prim kazanıyor.
-
Bu hesapla 20 yıl çalışan bir madenci, SGK kayıtlarında 30 yıl (10.800 gün) çalışmış sayılıyor.
-
Ayrıca madencilerde kazanılan sürenin tamamı emeklilik yaşından düşülüyor.
Bu nedenle madenciler, Türkiye’de en erken emekli olabilen meslek grupları arasında yer alıyor.
Hangi Meslek Kaç Gün Yıpranma Payı Alıyor?
SGK’nın güncel fiili hizmet süresi zammı listesine göre yıllık ek prim günleri şöyle:
Yılda 180 Gün Eklenenler
-
Yeraltı maden işçileri
Yılda 90 Gün Eklenenler
-
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) personeli
-
Emniyet Genel Müdürlüğü (Polis) personeli
-
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) mensupları
-
Basın ve gazetecilik mesleğinde çalışanlar (Sarı Basın Kartı şartı)
-
TRT haber hizmetlerinde çalışanlar
Yılda 60 Gün Eklenenler
-
Sağlık çalışanları (Doktor, hemşire, ebe, paramedik vb.)
-
İtfaiye personeli
-
Demir-çelik fabrikası çalışanları
-
Çimento fabrikası çalışanları
-
Kurşun, arsenik ve cıva ile yapılan işlerde çalışanlar
Emeklilik Yaşından İndirim Şartları
Yıpranma payı yalnızca prim kazandırmakla kalmaz, emeklilik yaşını da düşürür. Ancak bunun için belirli süre şartları bulunur:
-
Yeraltı maden işçileri:
-
En az 1800 gün fiili çalışma
-
Kazanılan sürenin tamamı yaş haddinden düşülür
-
-
Diğer meslek grupları:
-
En az 3600 gün (10 yıl) fiili çalışma
-
Kazanılan sürenin yarısı yaş haddinden düşülür
-
Yaştan düşülecek süre en fazla 3 yıl ile sınırlıdır
-
En Çok Merak Edilen Sorular
Yıpranma payı kimlere verilir?
Madenciler, askerler, polisler, sağlık çalışanları, itfaiyeciler, basın mensupları ve ağır sanayi işlerinde çalışanlar bu haktan yararlanabilir.
Yıpranma payı emeklilik yaşını ne kadar düşürür?
Genel kural olarak kazanılan sürenin yarısı yaş haddinden düşer. Madencilerde ise tamamı düşülür. Diğer mesleklerde en fazla 3 yıl indirilebilir.
Sağlık çalışanları yılda kaç gün yıpranma alır?
Doktor, hemşire, ebe ve diğer sağlık personeli yılda 60 gün fiili hizmet süresi zammı kazanır.
Erken Emeklilik Hayal Değil
SGK’nın yıpranma payı uygulaması, özellikle 1999 sonrası sigorta girişi olanlar için erken emekliliğin en güçlü yollarından biri olmaya devam ediyor. Ağır ve riskli işlerde çalışanlar için bu hak, yıllar kazandıran kritik bir avantaj sağlıyor.
Yıpranma payı kapsamındaysanız, SGK hizmet dökümünüzü kontrol etmeniz ve fiili hizmet süresi zammının doğru işlendiğinden emin olmanız büyük önem taşıyor.